چگونه نه بگوییم و مرز شخصی سالم بسازیم
خیلی وقت ها توی زندگیمون لازم میشه که نه بگیم! ولی نه گفتن همان و ناراحت شدن دیگران همان! و این باعث شده که به جای نه گفتن بارها جواب مثبت بدیم و در درون خودمون هزارتا ناسزا به خودمون بگیم!
این روزها قدر و قیمت زندگی و عمر تو بر تو خیلی آشکار تر شده و دیگه میدونی که باید روی توسعه فردی خودت کار کنی.
یکی از پایه ای ترین مهارت ها که به توسعه فردی کمک می کنه، مهارت نه گفتنه!
اهمیت نه گفتن در رشد شخصی و زندگی دلخواه
نه گفتن یه مهارت شخصی و قوی هست که کمک می کنه، انرژی، زمان، آرامش و حتی روابط بهتر و دلخواه تری رو تجربه کنی.
وقتی تو در مسیری قرار میگیری که باید یک انتخاب داشته باشی.. یا بگی نه … یا بگی بله! اونجا انتخاب تو تعیین کننده خیلی چیزا میشه.
رشد شخصی و توسعه زندگی تو گاهی به زنجیره ای از این بله و خیرها گره میخوره.
و خب تو اینجایی که بتونی نه گفتن رو یاد بگیری.
من در این مقاله میخوام در مورد چیزایی بنویسم که
- کمک می کنه تو مرز سالم بسازی:
- بدونی که چرا نه گفتن سخته
- بتونی بدون عذاب وجدان بگی نه
و در نهایت چند تمرین با هم کار میکنیم که کمک می کنه مرزهای سالم بسازیم.
چرا نه گفتن برای ما سخت است
خیلی از ماها شرطی شدیم. در واقع از بچگی یاد گرفتیم که هرکس همیشه مطیع تر باشه دوست داشتنی تر و بی دردسر تره!
به همین دلیل، وقتی میخوایم نه بگیم یهو چند تا رد فلگ! (پرچم خطا و قرمز) بالا میاد که مغزمون رو پر از سوال های ناشی از ترس می کنه:
- نکنه نه بگم و ناراحت بشه
- نکنه منو طرد کنه
- نکنه فکر کنه من خودخواهم
- نکنه زندگیم خراب بشه
- نکنه دیگه مشتری من نشه
- نکنه دیگه دوستم نداشته باشه
اما وقتی این الگوی ذهنی رو خراب کنی و بجاش باور درست بسازی، نه گفتن به تو و توسعه فردی و زندگی و هدف هات خیلی کمک می کنه.
مثلا با خودت بگی:
نه گفتن نشونه خودخواهی نیست بلکه من دارم به خودم احترام میگذارم.
اینطوری قدرت بیشتری برای مراقبت از مرزهای شخصی خودت پیدا می کنی.
پیامدهای همیشه موافق بودن
اگر همیشه توی رابطه، کار و زندگی، تنها کسی که باید به ساز بقیه برقصه تو هستی، پس کم کم دچار فرسودگی رابطه میشی و دیگه اون رابطه حالت رو خوب نمیکنه. اصلا یکی از علت های خسته شدن در رابطه همین موضوعه که در یک راهنمای طلایی در موردش چند نکته گفتم.
همیشه «بله گفتن» موجب میشه که خیلی زودتر از «نه گفتن» دستاوردها و موقعیت هات به خطر بیفته!
وقتی همیشه اون تویی که بله میگه:
- زود خسته میشی
- ازت سو استفاده میشه
- حس سو استفاده شدن بهت دست میده
- عزت نفست زیر سوال میره
- اعتماد بنفست تخریب میشه
- دلخور میشی
و …
اینطوری نه تنها دستاورد هات رو از دست میدی، بلکه خودت رو هم از دست میدی.
پس یه نه بگو و دنیا رو راحت کن.
مرز شخصی چیست؟
یکی از پرجستجوترین مفاهیم در حوزه روانشناسی، «مرزهای شخصی» یا «Healthy Boundaries» است.
مرز شخصی یعنی مشخص کنی:
– چه چیزی را میپذیری
– چه چیزی را نمیپذیری
– دیگران تا کجا اجازه دارند وارد زمان، احساس و انرژی تو شوند
مرزها مثل دیوار نیستند که دیگران را دور نگه دارند.
آنها بیشتر شبیه «در»هستند؛ یعنی تو تصمیم میگیری چه زمانی باز باشند و چه زمانی بسته.
نشانه هایی از اینکه تو مرز سالم نداری
یه سری نشونه ها هستن که کمک می کنه متوجه بشی، چه میزان مرز سالم داری.
اگر فاکتورهای زیر رو تجربه می کنی، باید روی مهارت نه گفتن کار کنی:
- اگر دیگران از تو درخواستی کنن سریع میگی باشه
- اگر معمولا بعد از تصمیم هات پشیمون میشی.
- اگر نگران این هستی که کسی ناراحت بشه
- همیشه احساس میکنی دیگران ازت انتظار بالایی دارند.
- از وضع خودت راضی نیستی یا وقت برای خودت نداری.
با کمک این نشونه ها میشه فهمید که چقدر مرزهای سالم درست کردی.
چطوری بدون استرس «نه بگیم»
قرار نیست هر نه گفتن! موجب ایجاد جنگ جهانی بعدی بشه!
محترمانه رفتار کردن و حتی گاهی با دلیل صحبت کردن، می تونه انرژی های خوبی ایجاد کنه.
کوتاه و واضح بگو
بجای اینکه کلی صغری و کبری بچینی و توضیحات مفصل بدی،
خیلی کوتاه با یک عذرخواهی ساده بگو:
که نمی تونی الان اون کار و اون خواسته رو انجام بدی.
مساله رو شخصی کن
اگر واقعا دیگه به ستوه اومدی و نمیتونی دیگه «بله بگی» کافیه بجای حمله کردن به دیگری به سلامت و راحتی از نیازهای خودت بگی:
مثلا:
من نمی تونم فلان کار رو کنم چون این هفته واقعا نیاز به استراحت دارم.
پیشنهاد جایگزین بده
اگر واقعا دوست داری به پیشنهاد جواب مثبت بدی ولی تایم مناسبی نیست می تونی پیشنهاد دیگری بهش بدی:
مثلا میتونی بگی:
امروز که نمی تونم! ولی فردا می تونم مشکلت رو حل کنم.
در خواست زمان بده
گاهی واقعا تصمیم گرفتن سخته و نمیشه فوری «نه گفت»
توی چنین شرایطی تقاضای زمان کن.
معمولا تقاضای زمان کردن، به خودی خود اینطوری توی ذهن طرف مقابل جا میفته که احتمال داره «نه بشنوه».
اینطوری هم میتونی خوب فکر کنی و تصمیم هیجانی نگیری و از طرفی «نه گفتن» برای تو «نه شنیدن» برای طرف مقابل فشار زیادی نداره.
تاثیر نه گفتن در رشد فردی
اگر همین امروز شروع کنی و نه گفتن رو تمرین کنی، بهت قول میدم هر روز زندگی شخصی ات بهتر و بهتر میشه.
چون وقتی شروع به نه گفتن میکنی، یه انرژی عالی آزاد میشه و حالت با خودت عالی میشه.
- اینطوری اعتماد بنفست بیشتر میشه
- زمان بیشتری برای خودت پیدا می کنی.
- روابط سالم تر میشن.
- آرامش بیشتری تجربه می کنی.
در واقع نه گفتن یعنی «بله گفتن به زندگیای که واقعا میخواهی».